พิพิธภัณฑ์ผ้าไหมจังหวัดชัยภูมิ

พิพิธภัณฑ์ผ้าไหมจังหวัดชัยภูมิ

ประวัติความเป็นมา

จังหวัดชัยภูมิ ได้สืบสาน รักษา และต่อยอดการพัฒนาผ้าจังหวัดชัยภูมิอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะผ้าไหมมัดหมี่ที่มีลวดลายโบราณควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาหาความรู้ ตลอดจนสืบสานต่อยอดไว้ให้คงอยู่คู่คนชัยภูมิสืบไป จังหวัดชัยภูมิ จึงได้จัดให้มีพิพิธภัณฑ์ผ้าไหมจังหวัดชัยภูมิ ณ พระตำหนักเขียว เพื่อเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ประวัติศาสตร์ผ้าไหมชัยภูมิ

ตำนานผ้าไหมชัยภูมิ

เกิดขึ้นตั้งแต่สมัยพระยาภักดีชุมพล (แล) เจ้าเมืองชัยภูมิคนแรก ซึ่งท่านและนางบุญมี ภริยา ได้อพยพครอบครัว มาตั้งถิ่นฐานในเขตประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ.2362 ณ โนนน้ำอ้อมชีลอง ซึ่งอยู่ในเขตมืองชัยภูมิ นางบุญมี เป็นผู้มีความรู้ความสามารถ และชำนาญในการถักทอผ้า ออกแบบลวดลายผ้ามัดหมี่ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่ได้ติดตัวมาจากบรรพบุรุษ ท่านได้นำภูมิปัญญาที่มีดังกล่าวมาฝึกสอนให้แก่ชาวบ้าน ให้รู้จักวิธีปั่นด้าย มัดหมี่ เลี้ยงไหม ปลูกฝ้าย ทอผ้าขาว ผ้าดำ ผ้าซิ่นหมี่ ผ้าขีด เพื่อเป็นเครื่องนุ่งห่ม ไว้ใช้ในครัวเรือน จนเป็นที่ขึ้นชื่อในเรื่องความสวยงามและความประณีตของผืนผ้า

ประชาชนชาวจังหวัดชัยภูมิ ได้สืบสานภูมิปัญญาผ้าไหมชัยภูมิ เดิมได้ทำแบบพื้นบ้านสำหรับใช้สอยกัน ในครัวเรือน ต่อมาได้พัฒนาต่อยอดเพื่อใช้ในงานพิธีสำคัญ และเป็นของฝากสำหรับบุคคลพิเศษ ปัจจุบันได้สร้างสรรค์ถักทอผ้าไหมเพื่อเป็นอาชีพ สร้างงาน สร้างรายได้ให้แก่ชุมชน มีการพัฒนาสีสันจากสีธรรมชาติ และสีสังเคราะห์ คิดค้น ลวดลายจากธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เช่น ลายต้นสน ลายปราสาท ลายใบไม้ เป็นต้น

ปัจจุบันจังหวัดชัยภูมิ จัดแสดงนิทรรศการผ้าไหมชัยภูมิ ณ พระตำหนักเขียว โดยได้รวบรวมลายผ้ามัดหมี่ จำนวนกว่า 539 ลาย เช่น ลายหมี่โซ่ ลายโคมสิบเอ็ด ลายข้อ ลายแมงมุม เป็นต้น โดยแต่ละลายมีอายุมากกว่า 50 ปี
ซึ่งผ้าบางชิ้นมีอายุมากกว่า 100 ปี เพื่อจัดแสดงเป็นแหล่งเรียนรู้ ได้แก่ โซนตำนานผ้าไหมชัยภูมิ โซนการสืบสานภูมิปัญญา พระหัตถ์ที่ส่งเสริมงานศิลป์ ทรงงานเพื่อแผ่นดินไทย ศิลปาชีพผ้าไหมชัยภูมิ โซนการรักษาเอกลักษณ์ล้ำค่าผ้าไทย อนุรักษ์ไว้ลวดลายผ้าไหมชัยภูมิ โซนการต่อยอดมรดกภูมิปัญญาผ้าไทย สืบสานอนุรักษ์ศิลป์ผ้าถิ่นไทย ดำรงไว้ในแผ่นดิน “ผ้าไทยใส่ให้สนุก”

 ที่มา :    หลักฐานที่ปรากฏในทำเนียบแผ่นดินสมัยพระนารายณ์หาราช และพงศาวคารกรุงเทพฯ ตรงกับสมัยแผ่นดินสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 แห่งราชวงศ์จักรี

 

 

(Visited 1 times, 1 visits today)